Σε επίσημη λειτουργία τέθηκε ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να παρευρίσκεται στην τελετή εγκαινίων που διοργάνωσε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο Λαύριο.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι από το 2019 έως σήμερα η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, περνώντας από την ψηφιακή υστέρηση στην πρωτοπορία.
«Έχουν αλλάξει πάρα πολλά από το 2019. Το ταξίδι από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία, ειδικά στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, παραμένει συναρπαστικό. Ξεκινήσαμε με μια απλή ιδέα, πώς μπορούμε μέσω του gov.gr να κάνουμε πιο εύκολη την επικοινωνία του πολίτη με το κράτος. Σήμερα περνάμε στο επόμενο βήμα, δημιουργώντας τις απαραίτητες υποδομές για να βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή αυτής της τεχνολογικής επανάστασης», ανέφερε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τον «Δαίδαλο» υποδομή στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι οι δυνατότητές του δεν έχουν γίνει ακόμη πλήρως αντιληπτές.
«Πρόκειται για μια υποδομή με τεράστιες δυνατότητες, τις οποίες ίσως δεν έχουμε ακόμη αντιληφθεί στο σύνολό τους. Οφείλουμε να τις αξιοποιήσουμε στο μέγιστο δυνατό βαθμό», σημείωσε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη τεχνολογικής αυτονομίας, τονίζοντας ότι η χώρα πρέπει να επενδύει σε κρίσιμες ψηφιακές υποδομές, ώστε να αποφεύγει την εξάρτησή της από τρίτους.
«Αν δεν επενδύσουμε σε τεχνολογίες αυτού του είδους, κινδυνεύουμε να βρεθούμε εκτεθειμένοι απέναντι σε όσους θα μπορούσαν να περιορίσουν την πρόσβασή μας στην τεχνολογία», τόνισε.
«Έχουμε πλέον την τεχνογνωσία και τις υποδομές ώστε να μη βρισκόμαστε πίσω από τις εξελίξεις»
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια στον τομέα της Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σημειώνοντας ότι έχει ξεπεράσει επιδόσεις χωρών που θεωρούνταν παραδοσιακά πρωτοπόρες.
«Υπάρχει θαυμασμός για το γεγονός ότι μια χώρα με το μέγεθος της Ελλάδας κατάφερε να πετύχει τέτοια πρόοδο. Η εμπειρία της κρίσης μάς δίδαξε ότι η τεχνολογία και η καινοτομία μπορούν να αποτελέσουν ισχυρούς μοχλούς ανάπτυξης», ανέφερε.
Αναφορά έκανε και στη σημασία των δεδομένων για την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα στον συγκεκριμένο τομέα.
«Τα δεδομένα αποτελούν τη “βενζίνη” για τον κινητήρα της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η χώρα διαθέτει πολύτιμα δεδομένα που μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών. Βρισκόμαστε στην αρχή ενός συναρπαστικού ταξιδιού και η μεγάλη πρόκληση είναι να αξιοποιήσουμε την ΤΝ προς όφελος των πολιτών, ελέγχοντας παράλληλα τις αρνητικές της επιπτώσεις», σημείωσε.
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα τεχνολογική εποχή θα έχουν οι χώρες που θα μπορέσουν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα ηθικά, πολιτικά και κοινωνικά διλήμματα που προκύπτουν από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
«Έχουμε πλέον την τεχνογνωσία και τις υποδομές ώστε να μη βρισκόμαστε πίσω από τις εξελίξεις, αλλά να πρωταγωνιστούμε σε αυτές», κατέληξε.
Ο πρωθυπουργός αποκάλυψε ακόμη ότι αξιοποιεί και ο ίδιος εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης στην καθημερινή του εργασία, αναφέροντας ότι τόσο ο ίδιος όσο και το γραφείο του έχουν αναπτύξει εξειδικευμένους ψηφιακούς βοηθούς (agents) για τη συγκέντρωση και την επεξεργασία πληροφοριών.
«Χρησιμοποιώ εργαλεία ΤΝ και στο γραφείο μου έχουμε δημιουργήσει agents που μπορούν να συγκεντρώνουν πληροφορίες και να εξελίσσονται. Πληροφορίες που παλαιότερα θα απαιτούσαν πολύ χρόνο για να εντοπιστούν, σήμερα είναι άμεσα διαθέσιμες», ανέφερε χαρακτηριστικά. Με χιουμοριστική διάθεση, πρόσθεσε ότι «οι υπουργοί πρέπει να γνωρίζουν πως το ΑΙ έχει πολλές δυνατότητες, ώστε να μπορώ να ελέγχω αν αυτά που μου λένε ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η χρήση της τεχνολογίας δεν απαλλάσσει από την πολιτική ευθύνη. «Η τελική απόφαση είναι πάντα δική μας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργεί ως υποστηρικτικό εργαλείο στη χάραξη πολιτικής, όμως οι αποφάσεις λαμβάνονται από τους ανθρώπους», υπογράμμισε.
Στο τέλος της ομιλίας του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στον συμβολισμό του Λαυρίου, συνδέοντας την ιστορική διαδρομή της περιοχής με το μέλλον της χώρας. Υπενθύμισε ότι τα έσοδα από τα μεταλλεία αργύρου του Λαυρίου έδωσαν στον Θεμιστοκλή τη δυνατότητα να πείσει τους Αθηναίους να επενδύσουν στην κατασκευή τριήρων, απόφαση που επηρέασε καθοριστικά την ελληνική και την παγκόσμια ιστορία.
Όπως ανέφερε, ανάλογο δίλημμα τίθεται και σήμερα, καθώς η χώρα καλείται να επιλέξει αν οι διαθέσιμοι πόροι θα διατεθούν σε βραχυπρόθεσμες παροχές ή σε στρατηγικές επενδύσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της. «Χωρίς τέτοιες υποδομές δεν θα μπορούσαμε να πετύχουμε τα άλματα που οραματιζόμαστε. Πρέπει να επενδύσουμε ώστε η Ελλάδα να γίνει πρωταγωνίστρια τόσο στην αξιοποίηση όσο και στη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης», ανέφερε.
Επιπλέον, προανήγγειλε ότι την Πέμπτη η Βουλή θα κληθεί να ψηφίσει ένα από τα πιο σύγχρονα πλαίσια προστασίας των ανηλίκων από τους αλγορίθμους και τις επιπτώσεις της ψηφιακής τεχνολογίας.
Πού βρίσκεται ο «Δαίδαλος»
Ο υπερυπολογιστής έχει εγκατασταθεί στο νέο Κέντρο Δεδομένων, το οποίο δημιουργήθηκε στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού Λαυρίου. Με αυτόν τον τρόπο, ένας εμβληματικός βιομηχανικός χώρος μετατράπηκε σε κέντρο προηγμένης τεχνολογίας και ψηφιακής καινοτομίας. Ο «Δαίδαλος» αποτελεί πλέον βασικό μέρος της εθνικής στρατηγικής για την ενίσχυση των ερευνητικών και τεχνολογικών δυνατοτήτων της χώρας.
Την υλοποίηση του έργου ανέλαβε το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET), με συνολικό προϋπολογισμό 58,9 εκατομμυρίων ευρώ. Οι υπολογιστικοί πόροι του αναμένεται να αξιοποιηθούν από πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες εταιρείες και δημόσιους οργανισμούς.
Μέσω του «Δαίδαλου», επιστήμονες και ερευνητές θα έχουν τη δυνατότητα να εκτελούν σύνθετες επιστημονικές προσομοιώσεις, να επεξεργάζονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων και να δημιουργούν προηγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης. Η υπολογιστική του ισχύς εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σημαντικά την ιατρική έρευνα, την κλιματική επιστήμη, την ενέργεια, τις μεταφορές και τη βιομηχανική καινοτομία.
Παράλληλα, ο «Δαίδαλος» αποτελεί τον βασικό υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS. Η πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει να συνδυάσει την υψηλή υπολογιστική ισχύ με προηγμένα εργαλεία, τεχνογνωσία και υπηρεσίες, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών από την ερευνητική και επιχειρηματική κοινότητα.
Το έργο εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του προγράμματος NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC. Η λειτουργία του σηματοδοτεί ένα βήμα για την ενίσχυση της ψηφιακής και τεχνολογικής παρουσίας της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη των υπερυπολογιστικών συστημάτων.
Πώς λειτουργεί
Σε δηλώσεις του στο ΕΡΤnews, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, είχε αναφέρει ότι ο «Δαίδαλος» θα ενισχύσει τις δυνατότητες της Ελλάδας στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στην επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων.
«Ο Δαίδαλος είναι ένα μηχάνημα που μπορεί να εκπαιδεύσει μοντέλα. Υπάρχουν πολλά πανεπιστήμια και ερευνητικοί φορείς αλλά και επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν κάτι στο μυαλό τους ή έχουν δοκιμάσει σε μικρότερη κλίμακα κάτι, αλλά θέλουν πλέον χώρο, χρόνο και προφανώς χωρίς κόστος, για να εκπαιδεύσουν τα μοντέλα τους».
Στόχος του εγχειρήματος είναι να δημιουργηθεί ένα οικοσύστημα στο οποίο νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια θα μπορούν να χρησιμοποιούν δωρεάν τις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης. Τη διαχείριση θα αναλάβει ο «Φάρος», μια εταιρεία στην οποία το Υπερταμείο συμμετέχει με ποσοστό 70% και το Δημόσιο με 30%, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία στις συνεργασίες και τις επενδύσεις. «Αυτό δεν μπορεί να γίνει με ρυθμούς ελληνικού Δημοσίου», ανέφερε.
